6 اکتبر 2026- انجام فعالیت‌های بدنی با شدت متوسط تا زیاد می‌تواند خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را در تمام گروه‌های سنی کاهش دهد؛ با این حال، طبق یافته‌های ارائه‌شده در یک کنفرانس علمی، میزان کاهش این خطر در جوانان بسیار بیشتر از افراد مسن است.
این یافته‌ها که در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعه دیابت ارائه شد، با بررسی نرخ بروز دیابت نوع ۲ در میان بزرگسالانی که اطلاعات مربوط به فعالیت بدنی آن‌ها توسط شتاب‌سنج در داده‌های «بایوبانک بریتانیا» ثبت شده بود، بدست آمد. نتایج نشان داد بزرگسالانی که سن آن‌ها کمتر از میانگین ۶۲.۷ سال بود، کاهش خطر بیشتری در ابتلا به دیابت نوع ۲ نسبت به افراد مسن نشان دادند. علاوه بر این، انجام فعالیت بدنی در ساعات پایانی روز با کاهش خطر دیابت نوع ۲ در جوانان مرتبط بود، اما این تأثیر در افراد مسن مشاهده نشد.
این نتایج پیش‌تر در نشریه Diabetes, Obesity and Metabolismمنتشر شده بود.
«چی‌یو فنگ»، کاندیدای دکترا در مرکز پزشکی دانشگاه لیدن در هلند، گفت: «یافته‌های ما از اهمیت فعالیت بدنی متوسط تا شدید برای پیشگیری از دیابت نوع ۲ در تمام دوران بزرگسالی حمایت می‌کند. اگرچه ارتباط نسبی این فعالیت در جوانان قوی‌تر بود، اما تفاوت در نرخ بروز مطلق بیماری در افراد مسن بیشتر بود. این موضوع نشان می‌دهد که در سطح جامعه، افزایش فعالیت بدنی در میان افراد مسن و گروه‌های پرخطر، همچنان می‌تواند منجر به کاهش قابل‌توجه موارد ابتلا به دیابت نوع ۲ شود.»
پژوهشگران داده‌ها را از 87975 بزرگسال (57% زن؛ میانه سنی، 63 سال) جمع‌آوری کردند. حجم فعالیت بدنی متوسط تا شدید، بر اساس مقادیر میانه بر پایه سن، به دو دسته کمتر یا بیشتر تعریف شد. تمرینات انجام شده بین ساعت 5 صبح تا 12:59 بعدالظهر، به عنوان فعالیت بدنی زود هنگام، و تمرینات از ساعت 1 بعدالظهر تا 11:59 شب به عنوان فعالیت بدنی دیر هنگام در نظر گرفته شدند. موارد دیابت نوع 2 از طریق کدهای ICD-10 شناسایی شدند.
در طول یک دوره پیگیری با میانه 7.7 سال، 2.4% از گروه مورد مطالعه مبتلا به دیابت نوع 2 شدند. بزرگسالانی که میزان فعالیت بدنی متوسط تا شدید آن‌ها کمتر از مقدار میانه بود، در مقایسه با کسانی که فعالیت بیشتری داشتند، با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 مواجه بودند (HR = 2.07؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 1.89-2.27). خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در میان بزرگسالانی که در ساعات دیرتر روز ورزش می‌کردند، نسبت به کسانی که در ساعات زودتر روز ورزش می‌کردند، کمتر بود(HR = 0.9؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 0.82-0.98)
پس از طبقه‌بندی بر اساس سن، ارتباط بین میزان کمتر فعالیت بدنی متوسط تا شدید با خطر دیابت نوع 2، در بزرگسالان جوان‌تر از میانه سنی(HR = 2.44؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 2.05-2.9). قوی‌تر از بزرگسالان مسن‌تر (HR = 1.65؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 1.47-1.86، P<0.001) بود.
خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در میان بزرگسالان جوان‌تر که در زمان های دیرتر در روز ورزش می‌کردند، نسبت به کسانی که زودتر در روز ورزش می‌کردند، کمتر بود (HR =0.77؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 0.66-0.91)، اما زمان‌بندی فعالیت بدنی با خطر دیابت نوع 2 در بزرگسالان مسن‌تر ارتباطی نداشت (P =0.02).
پژوهشگران دریافتند که میزان بروز دیابت نوع 2 با افزایش سن، صرف‌نظر از میزان فعالیت بدنی متوسط تا شدید انجام‌شده، افزایش می‌یابد. این امر منجر به تفاوت‌های بزرگ‌تری در نرخ بروز مطلق بین افرادی شد که در سنین بالاتر، فعالیت بدنی کمتری داشتند در مقایسه با کسانی که بیشتر ورزش می‌کردند.
فنگ گفت: «تضاد بین خطر نسبی و خطر مطلق بسیار حائز اهمیت بود. بزرگسالان جوان‌تر ارتباطات نسبی قوی‌تری نشان دادند، اما بزرگسالان مسن‌تر تفاوت‌های خطر مطلق بزرگ‌تری داشتند. این موضوع به ما یادآوری می‌کند که معیارهای نسبی و مطلق، دیدگاه‌های مکملی را برای درک تأثیر پیشگیری فراهم می‌کنند.»
در ابتدای مطالعه، 11.3% از گروه مورد مطالعه مبتلا به پیش‌دیابت و 50% مبتلا به دیس‌لیپیدمی بودند. ارتباط بین میزان کمتر فعالیت بدنی متوسط تا شدید و خطر دیابت نوع 2، در بزرگسالان بدون پیش‌دیابت قوی‌تر از بزرگسالان مبتلا به پیش‌دیابت بود. به همین ترتیب، ارتباط بین میزان کمتر فعالیت بدنی متوسط تا شدید و خطر دیابت نوع 2، در بزرگسالان بدون دیس‌لیپیدمی مشهودتر از بزرگسالان مبتلا به دیس‌لیپیدمی بود.
فنگ اظهار داشت که برای بررسی اثرات افزایش فعالیت بدنی در گروه‌های مختلف سنی، جنسیتی و پرخطر، انجام تحقیقات بیشتر بر روی جمعیت‌های متنوع‌تر مورد نیاز است.
فنگ در پایان گفت:تحقیقات آتی می‌تواند به شفاف‌سازی این موضوع کمک کند که کدام جنبه از فعالیت بدنی - نظیر حجم، شدت و زمان‌بندی- برای پیشگیری از دیابت در زیرگروه‌های مختلف جمعیتی، بیشترین اهمیت را دارد.
منبع:
https://www.healio.com/news/endocrinology/20261006/more-physical-activity-substantially-lowers-type-2-diabetes-risk-for-younger-adults